Ιερά Μεταφορά Αγία Εικασία - Λατρευτικοί στίχοι: Κάποιες πηγές έμπνευσης και Επίκληση στη Μούσα

 

...ὥστε ἐνετύχομέν τε ἀλλήλοις καὶ συνεωρτάσαμεν, γενομένης γε κἀμοὶ παρὰ τοῦ θεοῦ βοηθείας πολλῆς καὶ συνεχοῦς καὶ παράδοξα ἐχούσης. ὧν ἓν ἦν λιποψυχοῦντα καὶ παντελῶς ἀπορούμενον ποιῆσαι μέλη, γάμον τε Κορωνίδος καὶ γένεσιν τοῦ θεοῦ, καὶ τὴν στροφὴν ὡς ἐπὶ μήκιστον ἀποτεῖναι· καὶ ἐποίησα τὰ ᾄσματα ἐφ’ ἡσυχίας οὑτωσὶ καὶ κατ’ ἐμαυτὸν ἐνθυμηθείς, καὶ πάντων ἤδη λήθη ἦ ν τῶν δυσχερῶν. 

Αίλιου Αριστείδη Ἱεροὶ Λόγοι Α, 73 ― 2ος αιώνας μ.Χ. 

...Έτσι βρεθήκαμε ο ένας με τον άλλο και γιορτάσαμε μαζί, αφού είχα κι εγώ λάβει μεγάλη βοήθεια από τον θεό, βοήθεια που ήταν συνεχής και περιελάμβανε παράδοξα παραγγέλματα. Ανάμεσα σ’ αυτά και το ότι, ενώ ήμουν εντελώς εξαντλημένος και σε απόλυτη αμηχανία, μου παράγγειλε να συνθέσω άσμα για τον έρωτα της Κορωνίδας και τη γέννηση του θεού, και να κάνω τη στροφή όσο το δυνατόν πιο πολύστιχη· και συνέθεσα τα τραγούδια με τόση ηρεμία και τόσο συγκεντρωμένος στον εαυτό μου, που  όλα  τα δύσκολα πια λησμονήθηκαν. 

* * *

  ...ζαθέων ἀπὸ βίβλων 
νεύσατ’ ἐμοὶ φάος ἁγνὸν
ἀποσκεδάσαντες ὁμίχλην.

Πρόκλου Εἰς θεοὺς πάντας στ. 5-7 ― 5ος αιώνας μ.Χ.

...απ’ τα ιερά νεύοντάς μου βιβλία
αγνό στείλτε φως
την ομίχλη σκορπίζοντας.  

* * *

 

 

 

 

 

 

 

Ἡ μνήμη τὰ φοβᾶται ξέχασε καὶ τά ’δε άστόχησέ τα,

κι ὡς συνηθάει τὸν τρόμο σκέπασε με φανταχτὸ μαγνάδι.

Νίκου Καζαντζάκη Ὀδύσσεια Ο 848-9

 

 

 

 

* * *

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

καὶ τὸ μὲν οὖν σαφὲς οὔτις ἀνὴρ ἴδεν οὐδέ τις ἔσται εἰδὼς ἀμφὶ θεῶν τε καὶ ἄσσα λέγω περὶ πάντων· εἰ γὰρ καὶ τὰ μάλιστα τύχοι τετελεσμένον είπών αὐτὸς ὅμως οὐκ οἶδε· δόκος δ’ ἐπὶ πᾶσι τέτυκται.

 

Ξενοφάνης Β 34

 

 

Κανένας άνθρωπος δεν ξέρει ούτε κανείς θα γνωρίσει την αλήθεια για τους θεούς και για όλα τα πράγματα για τα οποία μιλώ. Και αν κάποιος συμβεί να πει την πλήρη αλήθεια, ο ίδιος δεν θα το γνωρίζει. Πιθανή γνώση μόνο υπάρχει για όλα τα πράγματα.

 

 

 

* * *

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Συγκεντρώνει λέξεις που δεν έχουν χρησιμοποιηθεί για εκατό γενιές· διαλέγει ρυθμούς που δεν έχουν τραγουδηθεί για χίλια χρόνια.

Λου Τσι, Κινέζος ποιητής και κριτικός του 3ου αι. μ.Χ.

* * *

Η μαγεία μίλησε σανσκριτικά στην Ινδία, αιγυπτιακά και εβραϊκά στον ελληνικό κόσμο, ελληνικά στον λατινικό, λατινικά στον νεότερο.

Μαρσέλ Μως και Ανρί Υμπέρ,

Σχεδίασμα μιας γενικής θεωρίας για τη μαγεία ― 1902

στο Όψεις της Γλώσσας του Α.-Φ.Χριστίδη ―2002

* * *

...ο ινδικός όρος για την αλφάβητο, devanagari, σημαίνει «Η κατοικία των θεών».

Δ. Γιατρομανωλάκης και Π.Ροϊλός, Προς μια τελετουργική ποιητική ― 2005

* * *

Στις μέρες μας, μόνο κάτω από σπάνιες περιστάσεις νοησιακής υποτροπής οι ποιητές πλάθουν στίχους μαγικά ενεργούς με την αρχαία έννοια του όρου. Κατά τα άλλα η σύγχρονη εφαρμογή της ποιητικής γραφής ανακαλεί στη μνήμη τα φανταστικά και εκ των προτέρων καταδικασμένα πειράματα των μεσαιωνικών αλχημιστών για τη μεταστοιχείωση κοινών μετάλλων σε χρυσάφι· τουλάχιστον ο αλχημιστής ήταν σε θέση να αναγνωρίσει τον καθαρό χρυσό όταν τον έβλεπε και τον έψαυε. Η αλήθεια είναι ότι μόνο χρυσοφόρα κοιτάσματα μετατρέπονται σε χρυσό· μόνον η ποίηση σε ποιήματα.

Ρόμπερτ Γκρέιβς, Λευκή Θεά ―1948, 1960

στην ελληνική γλώσσα από τις εκδ. Κάκτος ―1998

* * *

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Οι λέξεις, το συντακτικό και οι εικόνες της προσευχής δεν είναι αυτά της καθημερινής, της βέβηλης ομιλίας. Όπως το σώμα όταν στρέφεται να προσευχηθεί παίρνει μια στάση άλλη, καθεαυτήν αλλόκοτη, όμοια και η γλώσσα μεταμορφώνεται και αγωνίζεται ν’ ακτινοβολήσει ένα φως αλλιώτικο, να συντονιστεί με έναν Άλλο, ανοίκειο ρυθμό ― που ωστόσο μοιάζει να βγαίνει απ’ τα ίδια τα έγκατα του εαυτού και του χρόνου. Συγχώρησέ μου, λοιπόν, ακροατή κι αναγνώστη, τις αβύσσους, τις Άρπυιες και τις Ερινύες, τους θεούς και τους δαίμονες, αλλοτινών καιρών τα δεινά και πελώρια.

* * *

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Εἰς Μοῦσαν

Στον βυθό των πραγμάτων κρυμμένοι, μιλούν οι θεοί.

Την ακοή μου καθάρισε, Μούσα,

τους αθάνατους λόγους ν’ ακούω.

Την αχλύ απ’ τα μάτια μου διώξε

να φτάνει το βλέμμα στον Όλυμπο.

Πού είναι ο θεός και πού το θηρίο

στων ψυχών τις αβύσσους να βλέπω.

Του Λοξία προφήτης δεν είμαι 

χρησμούς να σκαρώνω αμφίβολους.

Ν’ αφηγούμαι ποθώ καθαρά,

ο μύθος να βγαίνει απ’ τα πράγματα,

καθώς ο χυμός απ’ το σταφύλι που θλίβεται.

* * *